kỹ năng viết đoạn văn nghị luận

Viết đoạn văn nghị luận về sự thấu cảm 6 Tháng Mười Hai, 2021 Chúng tôi dung hòa hai cách hiểu trên và đưa ra khái niệm, kỹ năng là khả năng ứng dụng tri thức/hiếu biết vào thực tiễn, là hành động được thực hiện nhuần nhuyễn/thuần thục/thành thạo và thu kết quả tốt, cụ thể kỹ năng là biết cách làm. Viết đoạn văn nêu cảm nhận của em về bức tranh thiên nhiên trong Đoàn thuyền đánh cá của Huy Cận. (1)" Đoàn thuyền đánh cá " không chỉ khắc họa thành công hình tượng con người lao động mà còn vẽ lên bức tranh sơn mài vừa hùng vĩ , tráng lệ, vừa lung linh, huyền ảo Cách viết đoạn văn nghị luận xã hội 200 chữ bao gồm khái niệm, các thao tác lập luận, cấu trúc đoạn văn, các bước viết đoạn văn, kỹ năng viết và một số đoạn văn nghị luận 200 chữ hay nhất. Thông qua tài liệu này các bạn có thêm nhiều gợi ý tham khảo, trau dồi H5 Ffcredit. Cô Nguyễn Thị Hà cho rằng, bước đầu tiên, giáo viên nên cung cấp cho học viên kiến thức cơ bản về những vấn đề của xã hội và các tác phẩm văn học trong chương là điều kiện vô cùng quan trọng cần phải có để giúp học sinh có vốn kiến thức cơ bản vận dụng vào giải quyết các vấn đề trong bài văn nghị dụ Các vấn đề xã hội đang quan tâm hiện nay là gì? Thực trạng các vấn đề đó như thế nào? Cách giải quyết vấn đề ấy ra sao?Hay khi học các tác phẩm văn học trong chương trình, giáo viên cần cung cấp đến học sinh hiểu biết về tác giả, hoàn cảnh sáng tác, những giá trị về nội dung và nghệ thuật, những nhận xét, đánh giá về tác vững kiến thức từng kiểu bài nghị luậnSau khi cung cấp vốn kiến thức cơ bản, cô Hà cho rằng, giáo viên phải đặc biệt chú trọng giúp học sinh những kiến thức về kiểu bài nghị luận cụ đó, bài văn nghị luận cần chú ý vào hệ thống luận điểm và luận cứ cùng với những yêu cầu như sauCác luận điểm, luận cứ phải đảm bảo tính khái quát, tính tiêu biểu, độ chân thật, đúng đắn, toàn điểm, luận cứ phải gắn bó chặt chẽ thành hệ thống, các luận điểm được xây dựng giống như bộ khung cho các đoạn văn nghị luận xoay quanh hệ thống luận điểm, luận cứ tạo ra tính thống nhất của văn bản. Các luận điểm chở thành cốt lõi của bài văn và là linh hồn của bài rèn luyện kĩ năng xây dựng luận điểm, luận cứ, giáo viên cần rèn kĩ cho các em cân nhắc đến từng vai trò, vị trí của mỗi luận điểm, đặt chúng trong mối quan hệ tương quan và sắp xếp theo hệ thống, vị trí quan hệ; cách sắp xếp các luận điểm có quan hệ liên quan đến nghệ thuật, bố cục và nghệ thuật lập luận của văn điểm xuất phát Luận điểm này thường được dùng làm luận điểm ở phần đặt vấn đề nhằm giới thiệu vấn đề đề cập đến trong luận điểm tiếp theo được mở rộng trình bày ở phần thân bài nhằm giải quyết vấn đề, phát triển ý, triển khai các lập luận mà vấn đề cần được giải điểm chính Được sử dụng ở phần kết thúc vấn đề nhằm khẳng định vấn trình làm một bài văn nghị luậnGiáo viên nên tạo lập một quy trình làm văn nghị luận cho học viên nhằm khắc phục cách viết lan man, thiếu định thể, để làm bài văn nghị luận học viên cần có bốn bước theo quy trình như tạo lập các văn bản đó là Tìm hiểu đề, tìm ý, viết nháp và sửa chữa bài. Sau đó tạo lập hoàn chỉnh bài văn, bước cuối cùng kiểm tra bài phần đặt vấn đề đã đề cập trong bài văn nghị luận, hệ thống luận điểm có vai trò lớn, nó như là linh hồn của bài văn. Đây là một vấn đề quan trọng các em phải xác định để tạo lập được trong quá trình tìm hiểu đề, tìm hiểu ý và xây dựng dàn xây dựng được luận điểm sát yêu cầu các em cần bám sát vào nội dung chính để tạo lập luận điểm cho đúng yêu cầu đề tìm kiếm, xác định rõ hệ thống luận điểm để giải quyết một vấn đề, ngay từ thao tác đầu học viên cần xác định được trục cơ bản của bài văn nghị luận; xây dựng hệ thống luận điểm theo phát triển của thời gian hay không gian, theo các mối quan hệ xã hội hay các lĩnh vực khác lời được các câu hỏi này là giáo viên đã rèn cho học viên có hướng để hoàn thành luận đó, giáo viên rèn học sinh biết cách sử dụng các luận cứ kết hợp tốt giữa các lí lẽ và dẫn chứng để làm sáng tỏ những luận điểm bày luận điểm hợp lýTuy nhiên, muốn bài văn hoàn chỉnh, học sinh cần được rèn cách trình bày các luận điểm cho hợp viên cần cung cấp cho học viên quy trình cơ bản khi trình bày luận điểm theo phương pháp Tổng - phân - hợp 3 bước, cụ thểBước 1 Dẫn dắt nêu nội dung của luận điểm thường được thể hiện ở khâu chủ đề. Bước 2 Dùng các luận cứ, lí lẽ, dẫn chứng để phân tích làm sáng tỏ luận điểm. Bước 3 Khái quát, nâng cao luận cục của bài văn nghị luận có vai trò quan trọng trong việc thể hiện khả năng nghị luận của người viết. Vì vậy giáo viên cần cung cấp cho học viên yêu cầu bố cục một bài văn nghị luận thông thường đặc biệt là sắp xếp các luận điểm, luận cứ theo một hệ thống logic chặt lại Giáo viên muốn học sinh làm tốt văn nghị luận cần rèn cho các em tính chịu khó học tập, tích lũy tri thức để có được một kiến thức văn học phong phú, vững văn nghị luận hay vừa phải chinh phục khối óc, vừa chinh phục được trái tim người đọc và phải thấu tình đạt lí, vừa có nội dung tư tưởng cao đẹp lại vừa có tác dụng truyền vậy, người thầy cần phải có năng lực, phẩm chất và đặc biệt là tình yêu môn văn, tình yêu học viên cũng phải luôn đổi mới cách kiểm tra đánh giá, để phát hiện những học viên khá giỏi kịp thời bồi dưỡng. Đặc biệt tìm ra những nguyên nhân học yếu, học kém lập được có kế hoạch và bồi dưỡng đúng đối tượng theo chất lượng môn GD&TĐ Kỹ năng viết đoạn văn nghị luận xã hội Phần 1 1. Lời mở đầu Trong cấu trúc đề thi môn Ngữ Văn của kỳ thi THPT Quốc Gia năm nay, viết đoạn văn nghị luận xã hội là một yêu cầu mới, khác với viết một bài văn nghị luận xã hội hoàn chỉnh giống như mọi năm. Nhiều học sinh lúng túng không biết phải làm như thế nào để trong vòng 200 chữ có thể triển khai tốt vấn đề, làm thế nào tư duy thật nhanh để viết đoạn văn mà không quá mất thời gian, không gây ảnh hưởng đến thời gian làm bài nghị luận văn học ở phần sau. Với chuyên đề này, tôi sẽ cố gắng đưa ra những tư vấn để giúp các bạn phần nào giải quyết những khó khăn trên. 2. Hướng dẫn kĩ năng viết đoạn văn nghị luận xã hội 2. 1. Thứ nhất, cần nắm vững những yêu cầu cơ bản về đoạn văn – Đoạn văn là phần văn bản quy ước từ chỗ viết hoa lùi đầu dòng đến chỗ chấm xuống dòng. Đoạn văn là đơn vị cơ bản của văn bản. – Các hình thức cơ bản của đoạn văn quy nạp, diễn dịch, tổng-phân-hợp. Có nhiều hình thức đoạn văn khác, nhưng học sinh nên làm theo một trong những kiểu trên – Học sinh tuyệt đối không xuống dòng trong quá trình viết, nếu không sẽ bị trừ 0, 25 điểm hình thức 2. 2. Thứ hai, cần xác định đúng kiểu bài nghị luận mà đề văn hướng tới – Có 2 kiểu chính Nghị luận về tư tưởng đạo lý và nghị luận về hiện tượng đời sống – Hai kiểu bài này có 2 cách làm hoàn toàn khác nhau, cần xác định đúng để tìm được ý dễ dàng và chính xác. 2. 3. Thứ ba, cần xác định đề bài đưa ra vấn đề đóng hay vấn đề mở – Vấn đề đóng là đề đã đưa ra một luận điểm có sẵn chỉ cần chứng minh Ví dụ Anh chị có suy nghĩ gì về câu nói “Cân bằng, hài hòa là bí quyết để có được hạnh phúc” – Vấn đề mở là đề đưa ra một vấn đề để ngỏ, người viết có thể đề xuất quan điểm của riêng mình. Ví dụ Theo anh chị bí quyết của hạnh phúc là gì? Đa số các đề thi thử của các trường đều là vấn đề đóng. Trong trường hợp đề mở, học sinh phải tự đề xuất và chứng minh cho quan điểm của mình. 2. 4. Thứ tư, cần tìm ý cho đoạn văn – Học sinh cần nắm vững cách tìm ý để có thể xác định nhanh các ý cần có trong đoạn văn. Mỗi kiểu bài sẽ có một khung dàn ý riêng. – Nếu đề bài yêu cầu nghị luận về một tư tưởng đạo lý một phẩm chất, một mối quan hệ tình cảm, một bài học, một quan điểm tư tưởng thì cần có những ý sau đây + Giải thích ý kiến Giải thích từ quan trọng, khái quát luận điểm chính của đoạn văn. + Bàn luận về ý kiến bằng cách trả lời các câu hỏi Vì sao lại như thế? Biểu hiện trong đời sống như thế nào? Cần phê phán hoặc ca ngợi mặt đối lập của vấn đề trên trong cuộc sống như thế nào? + Nêu bài học, liên hệ bản thân. – Nếu đề bài yêu cầu nghị luận về một hiện tượng đời sống những hiện tượng có tính thời sự đang diễn ra trong đời sống hôm nay thì cần có các ý sau + Mô tả hiện tượng Nêu thực trạng, biểu hiện của hiện tượng trong đời sống. + Bàn luận về hiện tượng Chỉ ra nguyên nhân, hậu quả hoặc ý nghĩa nếu là hiện tượng tích cực, giải pháp khắc phục hoặc phát huy hiện tượng. + Rút ra bài học, liên hệ bản thân. – Tuy nhiên, trên đây chỉ là khung dàn ý chung, học sinh còn cần sự linh hoạt và tinh tế khi xử lý đề văn bằng cách xác định nội dung trọng tâm của đoạn qua lệnh đề. Chẳng hạn + Nếu đề bài nghị luận về tư tưởng đạo lý yêu cầu viết về vai trò hay ý nghĩa của một vấn đề Ví dụ Anh chị có suy nghĩ gì về vai trò của trải nghiệm đối với tuổi trẻ thì cần viết sâu ý phân tích vì sao lại thế, nêu biểu hiện, còn các ý khác có thể viết ngắn gọn, chỉ cần đả động đến mà không cần viết quá sâu. + Hoặc nếu như đề bài về nghị luận hiện tượng đời sống yêu cầu làm thế nào để khắc phục một hiện tượng nào đó Ví dụ Theo anh chị làm thế nào để khắc phục hiện tượng lai căng, pha tap trong sử dụng ngôn ngữ hiện nay của giới trẻ thì cần viết sâu phần giải pháp, trong khi đó các ý nêu thực trạng, nguyên nhân, hậu quả có thể viết ít hơn. 2. 5. Thứ năm, cần gắn vấn đề đang viết với đoạn văn đọc hiểu – Thường thì vấn đề đưa ra nghị luận được rút ra từ một đoạn đọc hiểu thuộc phần Đọc- hiểu 3 điểm trong cấu trúc đề thi, vì vậy, học sinh muốn hiểu đúng cần đặt nó trong mối quan hệ với phần đọc hiểu. – Mặt khác, văn bản trong phần Đọc hiểu có thể cho bạn những gợi ý về lý lẽ và dẫn chững trong bài viết. 3. Dưới đây là một số đoạn văn mẫu Đề bài 1 Hãy viết một đoạn văn khoảng 200 chữ, trình bày suy nghĩ của anh chị về câu nói của “Hãy mơ những giấc mơ vĩ đại” Câu nói trên được rút ra từ bài viết sau đây “Và khi các em vừa bắt đầu, trước khi các em nghĩ đến chuyện bay cao bay xa, hãy tập làm bất cứ thứ gì, có thể cả những thứ chẳng có ý nghĩa gì chứ không phải chỉ là những điều các em thích hay cho là quan trọng. Đừng bực bội vì những việc mà các em không tin tưởng, vì như thế các em sẽ cảm thấy nhàm chán chính bản thân mình, cũng đừng đem bản thân so sánh một cách lệch lạc với những người như Baltimore Orioles. Hãy giết chết cảm giác tự mãn và dễ dàng thỏa hiệp, cảm giác mọi thứ dường như đều có lý hay cảm giác tự bằng lòng trong trạng thái tinh thần u mê. Hãy làm cho bản thân xứng đáng với những gì mà các em đang cố gắng. Và hãy đọc, đọc mọi lúc, đọc như một nguyên tắc của bản thân và như một cách để tôn trọng chính mình. Coi việc đọc như nguồn sống của cuộc đời. Hãy phát triển và bảo vệ một giá trị đạo đức bằng cách đưa ra các lập luận để chấp nhận nó. Hãy mơ những giấc mơ vĩ đại. Hãy làm việc cật lực. Hãy nghĩ cho bản thân mình. Hãy yêu tất cả những thứ các em thích và những người các em cảm mến bằng tất cả tấm lòng của mình. Và hãy làm tất cả những điều đó, như thể các em đang bị thúc giục, mỗi giây mỗi phút, từng chút một. Hãy tin bữa tiệc nào rồi cũng tàn nhưng các em đừng bao giờ tham gia vào một cuộc vui khi đã đến lúc tàn, cho dù buổi chiều hôm nay có rực rỡ đến thế nào.” Trích trong bài phát biểu của thầy David Mc Culough trong buổi lễ tốt nghiệp của trường trung học Wellesley Dưới đây là đoạn văn mẫu “Câu nói “Hãy mơ những giấc mơ vĩ đại” của David Mc Cullough đã gợi cho tôi nhiều suy ngẫm về khát vọng của con người trong cuộc sống. Ước mơ chính là những điều tốt đẹp, cao cả, lớn lao ở phía trước mà con người tha thiết, khao khát, ước mong hướng tới, đạt được. Có ước mơ đồng nghĩa với việc bạn đã có một mục đích sống lý tưởng để cố gắng, phấn đấu, có động lực, ý chí, niềm tin để vượt qua khó khăn biến ước mơ thành hiện thực. Ước mơ vĩ đại sẽ giúp con người tạo nên những kỳ tích, làm thay đổi cuộc sống của bản thân và của mọi người. Bác Hồ từ khi còn trẻ đã nung nấu trong mình khát vọng vĩ đại là giải phóng dân tộc, đem lại cuộc sống ấm no, hạnh phúc cho nhân dân. Trong bối cảnh đất nước lúc bấy giờ, đó dường như là một ước mơ quá tầm với đối với người thanh niên trẻ tuổi. Nhưng trải qua bao gian khổ, khó khăn cuối cùng Người đã đạt được điều mình mơ ước, đồng thời làm thay đổi vận mệnh dân tộc. Dường như mọi phát minh của nhân loại đều sinh ra từ những mơ ước viển vông của các nhà khoa học như máy bay, bóng điện, điện thoại . Bên cạnh đó, chúng ta cần phê phán những người hèn nhát, tự ti, không dám mơ ước. Tuy nhiên chúng ta cũng không nên mơ ước những điều quá cao siêu, xa vời thực tế khiến bản thân phải chạy theo mệt mỏi mà không với tới được. Để sống trọn một cuộc đời có ý nghĩa ngay từ bây giờ mỗi chúng ta hãy ấp ủ, bồi đắp cho ước mơ tốt đẹp của riêng mình. Đồng thời, phải không ngừng cố gắng, phấn đấu, dũng cảm, nỗ lực vươn lên, biến ước mơ thành hiện thực. Có thể nói, ước mơ chính là nhựa sống để nuôi dưỡng tâm hồn ta lớn lên, giúp ta sống có mục đích và thêm tin tưởng vào một tương lai tốt đẹp. Đề bài 2 Hãy viêt một đoạn văn khoảng 200 chữ trình bày suy nghĩ của anh chị về trào lưu “Like là làm” được đề cập trong đoạn trích trên Vấn đề trên được rút ra từ văn bản dưới đây Trào lưu “Like là làm” đang gây cơn sốt trong giới trẻ. Trước đó, mở đầu trào lưu này là sự việc một chàng trai có tài khoản facebook N. T đăng chia sẻ “Bức hình này đủ 40000 like sẽ đổ xăng từ trên người xuống, lấy hộp quẹt tự đốt người rồi nhảy cầu Tân Hóa! Đủ like sẽ làm, tôi nói là làm. Share mạnh để có cái hay, hấp dẫn mà xem.” Bài viết thu hút gần 100000 like cùng hàng nghìn bình luận cổ vũ lẫn thách thức. Giữ đúng lời hứa “nói là làm”, tối ngày 20/9, N. T này có mặt tại cầu Tân Hóa TPHCM thực hiện thử thách. Được biết sau khi tẩm xăng đốt, do kịp thời nhảy xuống dòng kênh ngay cạnh nên N. T chỉ bị bỏng nhẹ. Tiếp đó, hàng loạt người trẻ khác đua nhau đăng status thách thức dân mạng theo cú pháp quen thuộc “chỉ cần đủ like tôi sẽ….” và khẳng định chắc nịch “nói là làm”. Một số thanh niên sẵn sàng đổi like lấy những hành động gây sốc như mặc đồ lót, nhảy xuống và uống hết một ca nước sông, mặc quần áo con gái đi ra đường…. Xung quanh vấn đề này, dưới góc nhìn của một nhà văn, Trang Hạ chia sẻ Tôi không ngạc nhiên với sự ngông cuồng của một bộ phận thanh niên trên mạng. Tuy nhiên, tôi vẫn phải kinh hãi trước những hành vi thiếu nhân văn của người biết bấm like này. Không bố mẹ nào đẻ con ra với mục đích con sống cho người ta bấm like. Vậy thì tại sao người trẻ lại dngf like làm thước đo cuộc sống?… Hóa ra nhân cách và trí tuệ chỉ dành để trang trí, còn giá trị sống là mong người ta bấm like? Dưới đây là đoạn văn mẫu “Đoạn trích trên gợi cho em nhiêu suy nghĩ về trào lưu “Like là làm” của giới trẻ. Nó được coi là một chiêu trò “câu like” vô cùng phản cảm và lố bịch, rất thịnh hành hiện nay. Hàng loạt các status đầy thách thức được đăng tải trên mạng xã hội với cú pháp quen thuộc “chỉ cần đủ like tôi sẽ…” và khẳng định chắc nịch “nói là làm”. Chẳng hạn, gần đây mạng xã hội rộ lên bài viết của thanh niên Nguyễn Tiến, cậu đưa ra điều kiện “Nếu nhận đủ 40000 like sẽ dùng xăng tự thiêu”. Một nữ sinh tuyên bố “7000 like, 77 bình luận, 777 share thì mình sẽ không mặc gì chạy 7 vòng quanh Trường Đại học Công nghệ Sài Gòn… Quả thực đây không chỉ là những hành vi đầy ngông cuồng mà còn vô cùng nguy hiểm. Vậy nguyên nhân mà giới trẻ hưởng ứng, chạy theo trào lưu vô bổ này là gì? Đầu tiên đó là do nhu cầu muốn được khẳng định bản thân mình nhưng vì không đủ tài năng, trí tuệ nên nhiều bạn trẻ chọn trò “câu like” điên rồ để được nhiều người chú ý đến. Ngoài ra, các bạn trẻ còn lệch lạc trong suy nghĩ, thiếu kỹ năng ứng xử, không được chú trọng giáo dục cách sống, cách làm người. Mặc dù nút “like” là ảo nhưng hậu quả nặng nề mà nó gây ra lại là thật. Muốn chơi ngông, nhanh chóng được nổi tiếng, những người câu like sẵn sàng vì mấy ngàn lượt like mà làm liều, làm càn, đánh đổi danh dự, lòng tự trọng, thậm chí nguy hiểm đến tính mạng mà vi phạm pháp luật. Đã đến lúc cần tuyên truyền và có những biện pháp chế tài đủ mạnh để người sử dụng mạng xã hội có trách nhiệm với từng nút like, share hoặc comment của mình. Bên cạnh đó, gia đình và nhà trường cũng cần có biện pháp giáo dục, khuyên bảo để các bạn trẻ không suy nghĩ và hành động bột phát, lệch lạc. Chỉ như vậy thì mới mong chấm dứt được những trò gây sốc vô bổ, những trào lưu đang hủy hoại giới trẻ như “like là làm”. Tiến sĩ Trịnh Thu Tuyết, giáo viên Ngữ Văn tại Hệ thống Giáo dục HOCMAI chia sẻ các kỹ năng viết đoạn văn nghị luận xã hội dành cho sĩ tử sắp bước vào kỳ thi Tốt nghiệp THPT 2020. Theo Tiến sĩ Thu Tuyết, từ kỳ thi THPT Quốc gia 2017, yêu cầu viết bài văn nghị luận xã hội khoảng 600 từ đã thay thế bằng yêu cầu viết đoạn văn nghị luận xã hội khoảng 200 chữ. Đó là thay đổi lớn, kéo theo nhiều vấn đề về kiến thức, kỹ năng trong quá trình ôn luyện và làm bài thí sinh cần lưu ý. Tiến sĩ Trịnh Thu Tuyết, giáo viên Ngữ Văn tại Hệ thống Giáo dục HOCMAI Đặc điểm của dạng đề viết đoạn văn Nghị luận xã hội Để thấy được đặc điểm và yêu cầu của dạng bài viết đoạn văn nghị luận xã hội, trước hết học sinh quan sát lại các đề thi chính thức của những năm gần đây. Đề thi THPT Quốc gia năm 2017 Từ nội dung đoạn trích ở phần Đọc hiểu "Thiện, Ác và smartphone" - Đặng Hoàng Giang, anh/chị hãy viết một đoạn văn khoảng 200 chữ trình bày suy nghĩ về ý nghĩa của sự thấu cảm trong cuộc sống. Đề thi THPT Quốc gia năm 2018 Từ nội dung đoạn trích ở phần Đọc hiểu Đánh thức tiềm lực - Nguyễn Duy, anh/chị hãy viết một đoạn văn khoảng 200 chữ trình bày suy nghĩ về sứ mệnh đánh thức tiềm lực đất nước của mỗi cá nhân trong cuộc sống hiện nay. Đề thi THPT Quốc gia năm 2019 Từ nội dung đoạn trích ở phần Đọc hiểu Trước biển - Vũ Quần Phương, anh/chị hãy viết một đoạn văn khoảng 200 chữ trình bày suy nghĩ về sức mạnh ý chí con người trong cuộc sống. Đề tham khảo thi THPT Quốc gia lần 1/2020 Từ nội dung đoạn trích ở phần Đọc hiểu "Đánh thức con người phi thường trong bạn" - Anthony Robbins, hãy viết một đoạn văn khoảng 200 chữ trình bày suy nghĩ của anh/chị về những hành động nhỏ làm nên người anh hùng giữa đời thường. Đề tham khảo thi Tốt nghiệp THPT lần 2/2020 Từ nội dung đoạn trích ở phần Đọc hiểu "Tất cả chỉ là chuyện nhỏ" - Richard Carlson, anh/chị hãy viết một đoạn văn khoảng 200 chữ về sự cần thiết phải tôn trọng quan điểm của người khác. Quan sát năm đề trên, chúng ta sẽ rút ra nhận xét về những đặc điểm quan trọng của dạng đề viết đoạn văn nghị luận xã hội, cụ thể Từ cấu trúc ngôn từ quen thuộc trong các đề "Từ nội dung đoạn trích ở phần Đọc hiểu...", nội dung nghị luận có quan hệ hữu cơ với nội dung chính của ngữ liệu đọc hiểu. Đặc điểm này chỉ có từ kỳ thi năm 2017, khi đề bài yêu cầu viết đoạn văn nghị luận xã hội từ một nội dung nào đó trong ngữ liệu đọc hiểu, thay vì bài văn nghị luận xã hội độc lập. Điều này mang đến thuận lợi cho học sinh trong quá trình làm bài khi các em có được những gợi ý quan trọng ngay từ việc suy nghĩ và trả lời các câu hỏi đọc hiểu trước đó. Tuy nhiên, các em cũng cần lưu ý tránh sự trùng lặp ý giữa câu hỏi đọc hiểu và nội dung đoạn văn nghị luận xã hội. Câu lệnh trong đề luôn xác định rõ hai yêu cầu của đoạn văn, trước hết là một trong những yêu cầu về hình thức đoạn văn viết đúng dung lượng theo yêu cầu đặt ra trong câu lệnh của đề bài; sau đó là yêu cầu về nội dung nghị luận, đó là một khía cạnh, một bình diện, một ý nhỏ trong vấn đề lớn. Quan sát 5 đề đã dẫn phía trên, hầu hết nội dung nghị luận đều hướng tới tư tưởng đạo lý - do vậy cần lưu ý thêm dạng đề nghị luận về một hiện tượng xã hội. Ví dụ hiện tượng bạo lực học đường/ hội chứng đám đông/ phong trào thiện nguyện trong xã hội thời hiện đại/ các trào lưu sử dụng mạng xã hội... Những lưu ý về kỹ năng viết đoạn văn Nghị luận xã hội Hình thức đoạn văn. Đoạn văn phải đảm bảo đúng dung lượng theo yêu cầu của đề bài, thông thường là 200 chữ khoảng 20 tới 23 dòng, tránh viết quá dài hoặc quá ngắn. Đoạn văn có thể tùy ý lựa chọn các cấu trúc song hành, móc xích, quy nạp, diễn dịch hay tổng phân hợp... nhưng phải đúng cấu trúc đoạn văn Không xuống dòng giữa đoạn; đoạn văn bắt đầu bằng chữ cái viết hoa và lùi vào một chữ ở đầu dòng và kết thúc bằng dấu ngắt câu - có thể là dấu chấm, chấm than, ba chấm hoặc chấm hỏi tùy theo kiểu câu phù hợp với nội dung kết đoạn. Lưu ý về yêu cầu quan trọng với nội dung đoạn văn. Để xác định đúng nội dung nghị luận, các em cần phân biệt bài văn nghị luận xã hội với đoạn văn nghị luận xã hội. Nếu bài văn nghị luận về một vấn đề chủ đề - ý lớn trong cuộc sống xã hội thì đoạn văn chỉ nghị luận trọn vẹn một khía cạnh của vấn đề tiểu chủ đề - ý nhỏ. Điều các em cần lưu ý là tuyệt đối không triển khai hệ thống ý nghị luận của tổng thể vấn đề khiến đoạn văn trở thành bài văn thu nhỏ. Tuy chỉ nghị luận về một khía cạnh, một bình diện nhỏ trong vấn đề lớn, để nội dung nghị luận trong đoạn văn mạch lạc, khúc chiết, bản thân bình diện tiểu chủ đề ấy cũng phải được triển khai thành hệ thống ý nhỏ hơn. Sau đây là một số gợi ý về việc triển khai hệ thống ý trong đoạn văn mà các em có thể tham khảo - Nếu đề yêu cầu luận về nguyên nhân của quan niệm/ hiện tượng..., có thể triển khai theo các hệ thống ý sau Thứ nhất là nguyên nhân chủ quan/ nguyên nhân khách quan; thứ hai là các nguyên nhân từ gia đình/ nhà trường/ xã hội/ bản thân; thứ ba có thể nguyên nhân từ bản thân mỗi cá nhân với nhận thức, tâm lý, công việc, hoàn cảnh sống... - Nếu đề yêu cầu luận về sự chi phối của một cách sống/ cách nghĩ/ hiện tượng xã hội... tùy theo tính tích cực hay tiêu cực mà câu lệnh có thể dùng từ "ý nghĩa" hay "hậu quả"... Đề thi THPT Quốc gia năm 2017 - "ý nghĩa" sự thấu cảm, đề thi THPT Quốc gia năm 2019 - "sức mạnh" của ý chí, hai đề tham khảo năm 2020 - lần một thiếu từ "ý nghĩa" hành động nhỏ làm nên người anh hùng giữa đời thường. Lần hai "sự cần thiết" phải tôn trọng quan điểm của người khác...., các em có thể triển khai theo các hệ thống ý sau Thứ nhất là sự chi phối với cá nhân/ cộng đồng xã hội; thứ hai là sự chi phối với tâm lý, tính cách, thân phận con người...; thứ ba là sự chi phối theo thời gian hiện tại và tương lai... - Nếu đề yêu cầu luận về giải pháp thực hiện một cách sống, cách nghĩ... các em có thể triển khai theo các hệ thống ý sau giải pháp từ cá nhân tới cộng đồng; giải pháp xuất phát từ nhận thức đến hành động; giải pháp trước mắt và lâu dài... - Nếu đề yêu cầu trình bày nhiệm vụ/ sứ mệnh/ bài học cho bản thân từ nội dung vấn đề của tư tưởng đạo lý hoặc hiện tượng xã hội... có thể triển khai theo hai ý cơ bản sau Ý thức - hành động Ví dụ đáp án đề Trung học phổ thông Quốc gia năm 2018. Tóm lại, để viết một đoạn văn nghị luận xã hội đúng và hay, trước hết, các em cần xác định chính xác nội dung nghị luận, đó là một khía cạnh của vấn đề trong phần Đọc hiểu, cũng là vấn đề được thể hiện ngay trong cụm từ ngữ phía sau bình diện nghị luận theo yêu cầu, ví dụ "... viết một đoạn văn khoảng 200 chữ trình bày suy nghĩ về ý nghĩa của sự thấu cảm trong cuộc sống" đề năm 2017 thì "sự thấu cảm" là vấn đề, còn "ý nghĩa" là khía cạnh cần nghị luận trong đoạn văn đó. Tiếp theo, phải nghị luận theo hệ thống ý nhỏ hơn rành mạch, khúc chiết; sử dụng văn phong giản dị, trong sáng, cách lập luận chặt chẽ và thuyết phục. Cần nhớ một kinh nghiệm giúp các em thành công trong câu nghị luận xã hội, đó là chân thành trong xúc cảm, trung thực trong suy nghĩ, độc lập với những kiến giải của riêng mình, tránh văn mẫu, đừng bao giờ nghĩ bằng đầu người khác và yêu không phải bằng trái tim mình. Nguồn VnExpress

kỹ năng viết đoạn văn nghị luận